Η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε 72.800 ελέγχους για το 2026, με στόχο έσοδα €2,5 δισ. — αύξηση 6,4% σε σχέση με τους 68.400 ελέγχους του 2025. Νέα ψηφιακά εργαλεία, τεχνητή νοημοσύνη και παρακολούθηση social media αλλάζουν ριζικά τον τρόπο εντοπισμού φοροδιαφυγής. Σε αυτόν τον οδηγό αναλύουμε τη διαδικασία ελέγχου, τα δικαιώματά σας και τον τρόπο αμφισβήτησης ενός εκκαθαριστικού.
Το νομικό πλαίσιο: Ν.5104/2024
Από τον Απρίλιο 2024 ισχύει ο νέος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (Ν.5104/2024), που αντικατέστησε τον Ν.4987/2022. Βασικά σημεία:
- Άρθρα 27-35: Διαδικασία φορολογικών ελέγχων
- Άρθρα 36-39: Προσδιορισμός φόρου και παραγραφή
- Άρθρο 72: Ενδικοφανής προσφυγή (ΔΕΔ)
- Άρθρα 52-67: Κυρώσεις και πρόστιμα
- Άρθρο 75: Αποδοχή πράξης ελέγχου με μείωση προστίμων
Ο Ν.5104/2024 τροποποιήθηκε ήδη από τον Ν.5259/2025. Παράλληλα, το ΣΔΟΕ καταργήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2025 και οι αρμοδιότητές του μεταφέρθηκαν στην ΑΑΔΕ.
Είδη φορολογικών ελέγχων
Πλήρης έλεγχος
Καλύπτει όλα τα φορολογικά αντικείμενα (φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ, παρακρατούμενους φόρους) μίας ή περισσότερων χρήσεων. Διαρκεί κατά κανόνα 1 έτος με δυνατότητα παράτασης 6 μηνών.
Μερικός έλεγχος
Στοχεύει σε συγκεκριμένες συναλλαγές ή φορολογικά αντικείμενα. Δεν μπορεί να επαναληφθεί για τα ίδια θέματα, εκτός αν προκύψουν νέα στοιχεία.
Έμμεσες τεχνικές ελέγχου
Όταν τα λογιστικά βιβλία δεν τηρούνται σύμφωνα με τον νόμο, η ΑΑΔΕ εφαρμόζει τρεις μεθόδους (Άρθρο 32):
- Ανάλυση ρευστότητας — σύγκριση εσόδων/εξόδων με τραπεζικές κινήσεις
- Τεχνική καθαρής θέσης — εξέταση μεταβολής περιουσίας
- Τεχνική τραπεζικών καταθέσεων — αντιπαραβολή καταθέσεων με δηλωθέν εισόδημα
Παραγραφή: πόσα χρόνια πίσω ελέγχει η ΑΑΔΕ;
| Περίπτωση | Χρόνος παραγραφής |
|---|---|
| Κανονική υποβολή δήλωσης | 5 έτη από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής |
| Μη υποβολή δήλωσης | 10 έτη |
| Νέα στοιχεία / φοροδιαφυγή | 10 έτη |
Τήρηση αρχείων 10 ετών
Ο Ν.5104/2024 επέκτεινε την υποχρέωση τήρησης λογιστικών αρχείων σε 10 έτη (από 5 στον παλαιό νόμο), ακόμα κι αν η βασική παραγραφή παραμένει πενταετής.
Τα δικαιώματά σας κατά τον έλεγχο
Πριν τον έλεγχο
- Αντίγραφο εντολής ελέγχου — παραδίδεται την πρώτη ημέρα
- Ταυτοποίηση ελεγκτή — υποχρεωτική επίδειξη ταυτότητας
- Γνώση αντικειμένου — η εντολή πρέπει να αναφέρει φορολογικές περιόδους, αντικείμενα και διάρκεια
Κατά τον έλεγχο
- Δικαίωμα εκπροσώπησης από λογιστή ή δικηγόρο
- Φορολογικό απόρρητο — οι ελεγκτές υποχρεούνται να το τηρούν
- Νόμιμοι έλεγχοι γίνονται μόνο με φυσική παρουσία — ποτέ τηλεφωνικά ή μέσω email
Μετά τον έλεγχο
- Σημείωμα διαπιστώσεων — παραδίδεται εγγράφως
- 20 ημέρες για γραπτές αντιρρήσεις πριν την οριστική πράξη
- Δικαίωμα υποβολής τροποποιητικής δήλωσης πριν την κοινοποίηση προσωρινού προσδιορισμού
Πρόστιμα και κυρώσεις
Εκπρόθεσμη υποβολή
| Παράβαση | Πρόστιμο |
|---|---|
| Εκπρόθεσμη χωρίς φόρο | €100 |
| Απλογραφικά βιβλία | €250 |
| Διπλογραφικά βιβλία | €500 |
Ανακριβής δήλωση
| Απόκλιση | Ποσοστό προστίμου |
|---|---|
| 5-20% του δηλωθέντος φόρου | 10% επί της διαφοράς |
| 20-50% | 25% |
| Πάνω από 50% ή μη υποβολή | 50% |
Τόκοι υπερημερίας
0,73% μηνιαίως (8,76% ετησίως) — χωρίς ανώτατο όριο. Ο συντελεστής παραμένει αμετάβλητος για 2025-2026.
Ενδικοφανής Προσφυγή στη ΔΕΔ
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) είναι το υποχρεωτικό πρώτο βήμα πριν τα δικαστήρια. Ρυθμίζεται από το Άρθρο 72 του Ν.5104/2024.
Διαδικασία
| Στοιχείο | Λεπτομέρεια |
|---|---|
| Προθεσμία | 30 ημέρες από κοινοποίηση (60 για κατοίκους εξωτερικού) |
| Τρόπος υποβολής | Ηλεκτρονικά μέσω myAADE |
| Παράβολο | Κανένα — δεν απαιτείται τέλος |
| Αναστολή Αυγούστου | Η προθεσμία αναστέλλεται 1-31 Αυγούστου |
| Απόφαση ΔΕΔ | Εντός 120 ημερών (σιωπηρή απόρριψη μετά) |
Αναστολή πληρωμής
Με την υποβολή της προσφυγής αναστέλλεται το 50% του αμφισβητούμενου ποσού, εφόσον καταβληθεί το υπόλοιπο 50%.
Ποσοστό επιτυχίας
Σύμφωνα με στοιχεία Ιανουαρίου-Μαΐου 2025:
- 2.913 προσφυγές εξετάστηκαν
- 870 έγιναν δεκτές (~30%)
- 1.988 απορρίφθηκαν
- 46 σιωπηρές απορρίψεις
3 στους 10 δικαιώνονται
Περίπου το 30% των φορολογούμενων δικαιώνεται στη ΔΕΔ — ένα σημαντικό ποσοστό που κάνει την προσφυγή αξιόλογη, ιδίως για μεγάλα ποσά.
Μετά τη ΔΕΔ: Διοικητικά Δικαστήρια
Αν η ΔΕΔ απορρίψει την προσφυγή, μπορείτε να προσφύγετε στο Διοικητικό Πρωτοδικείο εντός 30 ημερών, με παράβολο €100. Περίπου 40% των απορριφθέντων προχωρούν σε δικαστική προσφυγή. Η εκδίκαση μπορεί να διαρκέσει 2-5+ χρόνια.
Τι πυροδοτεί έναν έλεγχο;
Η ΑΑΔΕ χρησιμοποιεί πλέον 6 νέα ψηφιακά εργαλεία για το 2026:
- Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής — παρακολούθηση μεταφοράς εμπορευμάτων σε πραγματικό χρόνο
- Προγνωστικά μοντέλα AI — νευρωνικά δίκτυα συνδυάζουν δεδομένα φορολογικών δηλώσεων, τραπεζών και ΓΕΜΗ
- Social Media Intelligence — AI παρακολούθηση Instagram, TikTok, Facebook για αντιστοιχία τρόπου ζωής-εισοδήματος
- Ψηφιακό Προφίλ Κινδύνου — ενοποιημένο προφίλ φορολογούμενου
- Ψηφιακό Μητρώο Πελατών — επέκταση σε νέους κλάδους
- Ηλεκτρονικό Επιχειρησιακό Κέντρο — live παρακολούθηση μέσω δεδομένων Google Maps
Οι πιο συχνοί λόγοι στόχευσης:
- Αναντιστοιχία εισοδήματος-τραπεζικών καταθέσεων
- Τρία συνεχόμενα χρόνια ζημιών χωρίς αιτιολόγηση
- Αποκλίσεις μικτού κέρδους από τον κλάδο
- Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων
- Στοιχεία από CRS (ανταλλαγή πληροφοριών τραπεζών εξωτερικού)
Πώς να προετοιμαστείτε
- Ενημέρωση myDATA — βεβαιωθείτε ότι όλα τα παραστατικά είναι σωστά καταχωρημένα
- Συμφωνία τραπεζικών λογαριασμών — εξηγήστε κάθε σημαντική κατάθεση
- Τήρηση αρχείων 10 ετών — νέα υποχρέωση του Ν.5104/2024
- Γνώση δικαιωμάτων — ζητήστε πάντα εντολή ελέγχου και ταυτοποίηση ελεγκτή
- Αξιολόγηση αποδοχής — η μείωση 50% μπορεί να είναι συμφέρουσα σε πολλές περιπτώσεις
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε
Το λογιστικό μας γραφείο αναλαμβάνει πλήρη φοροτεχνική υποστήριξη σε περιπτώσεις φορολογικού ελέγχου:
- Προετοιμασία φακέλου — συγκέντρωση και οργάνωση δικαιολογητικών
- Εκπροσώπηση — άμεση επικοινωνία με ελεγκτές και ΔΕΔ
- Σύνταξη ενδικοφανούς προσφυγής — τεκμηριωμένη ένσταση εντός 30 ημερών
- Αξιολόγηση αποδοχής — ανάλυση κόστους-οφέλους μεταξύ αποδοχής και προσφυγής
Κλείστε ένα δωρεάν ραντεβού γνωριμίας για να συζητήσουμε την περίπτωσή σας.
Πηγές: ΑΑΔΕ, Ν.5104/2024 (Taxheaven), ΔΕΔ — Στατιστικά, Εγκ. Ε.2059/2025
